Een van de moeilijkste dingen voor een journalist, zeker als je zoals ik veel interviews doet, is dat je voortdurend te maken hebt met leugens en, bijna standaard, het verzwijgen van de zaken waar het echt om gaat. Onlangs stond in het Vastgoed Journaal bijvoorbeeld een interview met een financier dat redelijk openhartig was, maar dat op zijn verzoek toch afweek van de oorspronkelijke tekst die ik had gemaakt. Toch een hele stap voorwaarts, want twee andere interviews vorig jaar met directeuren van vastgoedfinanciers moesten worden ingetrokken. Eén van hen excuseerde zich met o.a. de woorden ‘als dat gepubliceerd wordt kost dat mijn baan’. De kern van het verhaal was dat uitspraken van hen over de markt niet naar buiten gebracht mochten worden. Ik weet trouwens nog goed dat op een symposium van Jones Lang Lasalle in september vorig jaar een bankdirecteur keihard en aantoonbaar leugens verkondigde op vragen van mij. 

Dan is het weleens jammer dat je voor een medium als het Vastgoed Journaal werkt, dat toen nog verbonden was aan de Provada, maar in feite geldt dat voor heel veel media. Want dan is vaak het woord van de geïnterviewde personen wet, ook al staat vast dat uitspraken echt gedaan zijn (ik neem interviews op). Ik heb in het verleden voor vrijwel alle landelijke dagbladen gewerkt (en voor de Brabant Pers), dan ligt het anders. Al hoeft het ook niet zo te zijn zoals een lid van de hoofdredactie van de Volkskrant me eens zei: ‘ze weten dat ik journalist ben dus alles wat ik hoor mag ik gebruiken’. Ik vroeg: ook als het op een feestje is? Het antwoord was: ja.

Het geeft echter veel ellende en kost veel tijd en energie als je met iemand strijd krijgt die het niet eens is met wat je in een artikel schrijft, ook al heb je gelijk. Dus door schade en schande heb ik geleerd toch altijd veel rekening te houden met zo iemand… 

Moeilijk maar nodig
Toch blijft het moeilijk. De huidige crisis lijkt als een dief in de nacht gekomen te zijn. Opiniemakers en directeuren in de vastgoedwereld hebben, enkele uitzonderingen daar gelaten, voortdurend optimisme uitgestraald. Iemand als Nico Rietdijk, directeur van NVB Bouw, heb ik echter leren waarderen omdat hij vroegtijdig ontwikkelingen aan ziet komen en daar altijd zonder te censureren melding van maakt, ook als het negatief is. Toen hij trouwens vorig jaar met de eerste verontrustende berichten kwam, zei de Neprom nog: ik hoor van mijn leden niet dat er iets mis is. En die Neprom-leden hielden de schijn op tot ze luttele maanden later door de waarheid werden ingehaald. Een aantal zijn beursgenoteerd en alleen daarom al verplicht de waarheid te vertellen. Dat ze dat niet doen verdient nader onderzoek!

Als je al met al naar de spraakmakers in de vastgoedprofessionals had geluisterd zou je de crisis nooit hebben zien aankomen en nu die een feit is en niet langer ontkend kan worden spreken al die mensen alweer van naderend herstel. Kortom, slecht nieuws moet je vooral verzwijgen. Toch waren er commentatoren zoals Willem Middelkoop destijds op RTL-Z en Kees de Kort op BNR Nieuwsradio die al in een vroeg stadium waarschuwden voor een diepe en ernstige crisis. Kees de Kort waarschuwt nog steeds bijna dagelijks dat het allemaal veel erger wordt. Ik ben geneigd het met hem eens te zijn. Ik zie het als mijn taak dat te onderzoeken en daarom speur ik in al mijn interviews en in feitelijke ontwikkelingen naar de waarheid ten behoeve van mijn lezers. Want alleen de waarheid daar heb je echt wat aan. En daarom frustreert het me zo dat er zo veelvuldig gelogen wordt en om de hete brei heen gedraaid wordt… 

Wim van der Kleijn